จากคำขอซื้อ
สู่ต้นทุนจริง
ในเส้นทางเดียว

1. เป้าหมาย

ยกระดับงานจาก REQ–PU PK ที่ใช้อยู่ ให้เป็นเส้นทางเดียวตั้งแต่ผู้ขอแจ้งความต้องการซื้อ จนเห็นต้นทุนจริงใน Expass โดยลดข้อมูลตกหล่น งานตามซ้ำ ความเสี่ยงการรับของ และความคลาดเคลื่อนก่อนส่งบัญชี

Google Sheets เป็นพื้นที่ทำงานและจุดควบคุมก่อนเอกสารผ่านแต่ละขั้น ส่วน Expass เป็นทะเบียนหลักของรหัสสินค้า รหัสผู้ขาย PR/PO และธุรกรรมบัญชีจริง

2. สิ่งที่มีอยู่แล้ว

• ระบบ REQ–PU PK รับคำขอ เก็บราคาได้หลายผู้ขายและหลายระดับ MOQ
• จัดซื้อเปรียบเทียบภายในโดยเห็นผู้ขาย ราคา MOQ ระยะเวลาส่งมอบ และอันดับผู้ขายได้
• ผู้ขอได้รับอีเมลแบบไม่เปิดเผยผู้ขาย โดยเห็นเป็นทางเลือก A/B/C พร้อมราคา MOQ และระยะเวลาส่งมอบ
• มีหลักฐานการตอบกลับและรายการราคาที่ใช้ในแต่ละการตอบ
• มีโครงเอกสารสำหรับ PR, PO, รับของ, ตรวจเอกสาร, ผังบัญชี, ศูนย์ต้นทุน, งบประมาณ, ผู้ขาย และรายงาน

ข้อควรระวัง: การมีไฟล์ โครงสร้างชีต หรือการส่งโค้ดขึ้นระบบ ไม่ถือว่าเชื่อม Expass หรือทำงานจริงแล้ว ต้องทดสอบกับข้อมูลจริงและผู้รับผิดชอบของแต่ละฝ่ายก่อนประกาศใช้งาน

3. ภาพการไหลงานเป้าหมาย

ผู้ขอ/ฝ่ายขาย → REQ → ตรวจสเปกและเอกสาร → ขอราคาและคัดเลือกผู้ขาย → PR → PO ใน Expass → รับของ/ตรวจคุณภาพ (GRN) → ตรวจ PO–GRN–ใบแจ้งหนี้ → บัญชีและชำระเงินใน Expass → ต้นทุนจริงและประเมินผู้ขาย

เลขอ้างอิงทุกช่วงต้องเชื่อมกลับกันได้: REQ → PR → PO → GRN → ใบแจ้งหนี้ → ต้นทุนจริง ข้อมูลหลักที่ต้องติดไปกับรายการคือ รหัสสินค้า รหัสผู้ขาย ประเภทการซื้อ รหัสบัญชี ศูนย์ต้นทุน โครงการ งบประมาณ ราคา จำนวน หน่วย กำหนดส่งมอบ และผู้อนุมัติ

4. ขอบเขตตามประเภทการซื้อ

• RM วัตถุดิบ: สเปก ใบรับรอง อายุสินค้า ผลตรวจรับ และการกักสินค้า
• PK บรรจุภัณฑ์: แบบงาน เวอร์ชัน artwork MOQ ระยะเวลาผลิต และการทดสอบ
• TM / สินค้าตามสัญญา: สัญญา ราคาพิเศษ ระยะเวลาใช้สิทธิ์ และเงื่อนไขลูกค้า
• บริการ / ซ่อมบำรุง: ขอบเขตงาน จุดตรวจรับงาน และภาษีหัก ณ ที่จ่าย
• สินทรัพย์: การอนุมัติลงทุน การตรวจรับ และทะเบียนสินทรัพย์

ห้ามใช้กติกาเดียวกับทุกประเภท เพราะเอกสาร ความเสี่ยง และการตรวจรับต่างกัน

5. การต่อยอด REQ–PU PK

หลังผู้ขอหรือจัดซื้อเลือกทางเลือกแล้ว ต้องสร้างผลการตัดสินใจจัดซื้อที่ตรึงสเปกและเอกสารที่อนุมัติ ผู้ขายหรือทางเลือกที่เลือก ราคา MOQ จำนวน กำหนดส่งมอบ เงื่อนไข เหตุผลการเลือก ผู้ตัดสินใจ และวันเวลา

การเปลี่ยนราคา ผู้ขาย หรือสเปก ต้องเกิดเป็นรอบแก้ไขใหม่และเก็บประวัติ ไม่เขียนทับข้อมูลเดิม จากนั้นจึงสร้างข้อมูลพร้อมทำ PR

6. ด่านก่อนส่งเอกสารเข้า Expass

รายการต้องอยู่ในสถานะพร้อมส่งเมื่อรหัสสินค้าและผู้ขายตรงกับ Expass, สเปก ราคา จำนวน หน่วย และกำหนดส่งมอบครบ, ผู้ขายผ่านสถานะอนุมัติ, รหัสบัญชี ศูนย์ต้นทุน โครงการ งบประมาณครบ และเอกสาร/การอนุมัติครบตามวงเงิน

หากไม่ครบ ให้เข้าคิวแก้ไข พร้อมระบุสิ่งที่ขาด ผู้รับผิดชอบ และวันครบกำหนด ห้ามส่งข้อมูลไม่ครบเข้า Expass

7. PR, PO, รับของ และบัญชี

PR: ยืนยันความจำเป็น งบประมาณ ประเภทซื้อ และผู้อนุมัติ ก่อนส่งต่อ PO

PO: ออกใน Expass หลังผ่านด่านเอกสาร Google Sheets ส่งเฉพาะรายการพร้อมส่ง และต้องรับเลขเอกสาร/ผลการส่งกลับมาเก็บไว้ เพื่อป้องกันการสร้างซ้ำ หาก Expass ยังไม่รองรับการเชื่อมตรง ให้ใช้ไฟล์มาตรฐานเป็นทางสำรอง พร้อมบันทึกผลการนำเข้าและเลข PO ที่ได้กลับมา

GRN/คุณภาพ: แยกผลรับเป็น ครบ ไม่ครบ ไม่ผ่าน รอผลตรวจ เคลม คืน หรือส่งทดแทน การรับของไม่ผ่านหรือมีเคลมค้าง ต้องระงับการตั้งหนี้/จ่ายเงินจนกว่าปัญหาจะปิด

บัญชี: ตรวจ PO ↔ GRN ↔ ใบแจ้งหนี้ และต้องมีรหัสบัญชี ศูนย์ต้นทุน โครงการ ประเภทการซื้อ ภาษี และเงื่อนไขจ่ายเงินครบ

8. สิทธิ์ข้อมูล

• ฝ่ายขายเห็นสถานะ REQ และเวลาที่คาดว่าจะได้คำตอบเท่านั้น
• จัดซื้อเห็นราคา ผู้ขาย การเปรียบเทียบ PR/PO และสถานะเอกสาร
• คลังสินค้า/ควบคุมคุณภาพเห็น PO แผนรับของ ผลตรวจ การเคลม และข้อมูลจำเป็นต่อการรับของ
• บัญชีเห็น PO, GRN, ใบแจ้งหนี้ ผังบัญชี ศูนย์ต้นทุน และสถานะส่ง Expass
• รายงานละเอียดข้ามฝ่ายเปิดเฉพาะจัดซื้อ บัญชี และคลังสินค้า/ควบคุมคุณภาพ

9. ผู้ขายและข้อมูลหลัก

Expass เป็นทะเบียนหลักของรหัสผู้ขายและรหัสสินค้า Google Sheets ใช้สำหรับบริหารงานและเสนอข้อมูลใหม่ก่อนอนุมัติ หากมีรหัสใหม่ ต้องผ่านขั้นอนุมัติและส่งเข้า Expass ก่อนใช้ทำธุรกรรมจริง

การประเมินผู้ขายต้องใช้ข้อมูลเหตุการณ์จริง ได้แก่ ราคา การส่งตรงเวลา คุณภาพผ่านตรวจรับ การเคลม เอกสาร/ใบรับรอง เครดิต และความเสี่ยง ผู้ขายคะแนนต่ำหรือมีเรื่องค้างต้องถูกแจ้งเตือนก่อนเลือกครั้งใหม่

10. กลไกความเสี่ยงและลดต้นทุน

ประเมินความเสี่ยงผู้ขาย ราคา คุณภาพ การส่งมอบ และเอกสาร/บัญชี ทุกเรื่องต้องมีระดับผลกระทบ โอกาสเกิด เจ้าของ วิธีป้องกัน แผนสำรอง วันทบทวน และสถานะปิดงาน รายการเสี่ยงสูงห้ามเดินต่อจนมีผู้อนุมัติชัดเจน

ใช้ต้นทุนรวม = ราคาสินค้า + ค่าขนส่ง + ภาษี/ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง + ต้นทุนเก็บสต็อก + ผลของ MOQ + ของเสีย/เคลม + ความเสียหายจากส่งช้า + งานแก้ไขซ้ำ ต้องมีรายงานการประหยัด ส่วนต่างราคา PO ค้างรับของ เอกสารค้างบัญชี เงินจมจาก MOQ ราคาที่คาดเทียบยอด PO เทียบต้นทุนจริง และคะแนนผู้ขาย

11. กรณีลูกค้านำสูตรจาก AI มาให้

ลูกค้าอาจส่งชื่อสารและเปอร์เซ็นต์ที่ได้จาก AI พร้อมระบุว่าต้องการใส่ในสูตรทันที แต่สารอาจซื้อไม่ได้ นำเข้าไม่ได้ ใช้ไม่ได้ตามกฎหมาย มี MOQ สูง หรือต้นทุนเกินที่ลูกค้ารับได้ จึงต้องตรวจความเป็นไปได้ของสูตรลูกค้าก่อนเปิด REQ RM

ฝ่ายขายยืนยันว่าลูกค้าต้องการสารตามชื่อนี้เท่านั้นหรือยอมรับสารทดแทน ผลลัพธ์ที่ต้องการ ระดับราคาที่รับได้ ปริมาณ กำหนดส่งมอบ และตลาดปลายทาง จากนั้น R&D ตรวจสูตร จัดซื้อตรวจแหล่งซื้อ MOQ นำเข้า เอกสารและต้นทุนรวม และกฎหมาย/คุณภาพตรวจข้อจำกัด

ตอบลูกค้าด้วย A สูตรตามที่ระบุ, B สารทดแทน, หรือ C ปรับสูตรตามต้นทุน และเปิด REQ RM เฉพาะทางเลือกที่ลูกค้าเลือกแล้ว ชื่อสารจากโจทย์ลูกค้าไม่เข้าทะเบียน RM/Expass จนกว่าจะผ่านการตรวจ

12. ลำดับดำเนินงานที่แนะนำ

1. ยืนยันเจ้าของข้อมูลหลัก: Expass เป็นรหัสสินค้า/ผู้ขายหลัก และกำหนดวิธีรับข้อมูล
2. เชื่อม REQ–PU PK ให้ปิดงานเป็นข้อมูลพร้อมทำ PR
3. จัดกระบวนการตรวจความเป็นไปได้ของสูตรลูกค้า ก่อนเปิด REQ RM
4. เพิ่ม RM พร้อมกติกาสเปก ใบรับรอง และตรวจรับ
5. ทำคิวส่ง PR/PO เข้า Expass พร้อมผลการส่งกลับ
6. เพิ่ม GRN ผลตรวจคุณภาพ และการเคลม
7. ทำจุดตรวจ PO–GRN–ใบแจ้งหนี้ก่อนบัญชี
8. ทำรายงานต้นทุนจริง ความเสี่ยง และคะแนนผู้ขาย

13. การวัดผลก่อนตั้งเป้าหมาย

เก็บข้อมูลจริงอย่างน้อย: เวลา REQ ถึง PR, PR ถึง PO, PO ถึงรับของ, เอกสารผ่านครั้งแรก, การตีกลับ, ปัญหารับของ, เคลม, PO ค้างรับของ, เอกสารค้างบัญชี, ราคาที่คาดเทียบต้นทุนจริง และเหตุผลที่สูตรลูกค้าไปต่อไม่ได้ ห้ามตั้งตัวเลขเป้าหมายจากการคาดเดา ให้สร้างเส้นฐานจากข้อมูลจริงก่อน แล้วจึงตกลงเป้าหมายร่วมกัน

14. งานส่งต่อสำหรับรอบถัดไป

1. ตรวจว่า Expass รองรับการรับ/ส่งข้อมูลด้วยวิธีใด และมีข้อมูลใดห้ามสร้างซ้ำ
2. ยืนยันโครงสร้างข้อมูลจริงของ Expass สำหรับ item, vendor, PR, PO และ GRN
3. ระบุเจ้าของอนุมัติของแต่ละด่าน และรายการเอกสารบังคับตามประเภทซื้อ
4. กำหนดแบบฟอร์มสูตรจากลูกค้า และเกณฑ์ตอบ A/B/C
5. ทำแผนทดสอบข้อมูลจริงแบบแยกหมวด: PK, RM, PR, PO, GRN และบัญชี
6. เริ่มจากข้อมูลตัวอย่างที่ไม่กระทบการทำงานจริง แล้วจึงทดสอบเส้นทางจริงโดยมีผู้รับผิดชอบแต่ละฝ่ายร่วมตรวจ

15. แหล่งอ้างอิงในโครงการ

• plugins/req-pk/intake/REQ_PK_INTAKE_SERVICE.gs — รับคำขอ RM/PK
• plugins/req-pk/pu-db/PU_PK_QUOTE_SERVICE.gs และ PUPK_SIDEBAR.html — งานราคาและการตอบกลับผู้ขอของ PK
• PROCUREMENT_SERVICE.gs — โครงงานจัดซื้อ PR/PO/รับของ/งบ/ผู้ขาย
• PROCUREMENT_POSITION_WORKSPACE.gs — บทบาทและกลุ่มพื้นที่ทำงาน
• procurement-sheet-coa-mapping.md — จุดเชื่อมจัดซื้อ ผังบัญชี และบัญชี
• PROCUREMENT_INTEGRATION_BLUEPRINT_2026-07-23.md — ภาพการเชื่อมระบบเดิมและระบบเป้าหมาย